De aanleg van de trekvaart
 

donderdag 10 februari 2011

 

http://www.trekvaarthaarlem-leiden.nl/ aad van kampen

Zie dir in mijn afb 

 

BEGIN copy uit lightbox
 

 

        

Bron : stadsarchief amsterdam Mail dd 16 febr


En natuurlijk alle overige (niet genoemde-, vergeten- en of niet vermelde) overheids-, gemeentelijke- en/of eventuele prive archieven, websites en diversen.

--------------------------------
LEIDEN >>>>>>>>>>> zie mail 27-1 resolutie

LEI001010666, blz 17 boek >>> tekst

 

reg dommelen

blz 18 >>> tekstregdomlvtsmare >>> zie doc(per blz)

LEI001018239

toegestaan van site kleine pics > opslaan

----------------------------------------------------------------------------------------------


blz20KNA006002376

do 22-1-2009 11:39 Felius>>>>> liefst meer pixels

NH archief : ook tekst !!!!!!!!!!!

    • Collectie: Kennemerland
    • Inventarisnummer: 53-002529 M
    • Naam object/subject: Leidsche Trekvaart / Schouwtjesbrug
    • Objectsjaar: 1767
    • Plaatsnaam: Haarlem
    • Straatnaam: Leidsevaart
    • Trefwoorden: kerk,koe,molen,trekschuit,visser,Schouwtjesbrug,gezicht op Haarlem
    • Inhoudsjaar: 1767
    • Tekenaar: Noorde, Cornelis van (1731-1795)
    • Vervaardiger: Noorde, Cornelis van (1731-1795)
    • Memoveld: Gegevens cataloguskaartje: Leidsevaart bij de Schouwtjesbrug ziende naar het noordoosten. Aquarel van C.v.Noorde, 1767. Gesigneerd rechtsonder: na 't Leven get: door C.V.Noorde. 1767. Afm.: h.28, br.42 cm. Dia KB aanwezig. Herkomst: onbekend. Identificatienummer: 53-002529 M
    • Techniek: pen in zwart en penseel in kleuren
    • Copyright: Noord-Hollands Archief
    • -----------------------------------------------------------------------------------------------------

2714294 Prov atlas !!!!!!!!!!

--------------------

Het tolhek aan Heemsteedse zijde, links de Zandvoortsebrug

http://www.leidsevaart.nl/index.html#goheemstede reg >>>boek blz 38 >>> NH archief

    • Collectie: Kennemerland
    • Inventarisnummer: 53-002539 M
    • Naam object/subject: Tolhek Leidsevaart
    • Objectsjaar: 1782
    • Plaatsnaam: Heemstede
    • Straatnaam: Leidsevaartweg / Zandvoortselaan / Aerdenhoutslaan
    • Trefwoorden: tolhek,tolhuisje,Leidsevaart,brug
    • Inhoudsjaar: 1782
    • Tekenaar: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
    • Vervaardiger: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
    • Memoveld: Gegevens cataloguskaartje: Tolhek en (tweede) brug over de Leidschevaart. Tekst versozijde: "het Tolhek aan d'Lydsevaart 1782". Tekening in O.I.inkt van H.Tavenier, 1782. Gesigneerd verso: Hendr.Tavenier. Afm.: h.16½, br.37 cm. Dia KB aanwezig. Negatiefnummer Index Bouwkunst Zeist (KHIU): 8574. Herkomst: onbekend. Identificatienummer: 53-002539 M
    • Functie object: tolhek
    • Techniek: pen in zwart en penseel in grijs
    • Copyright: Noord-Hollands Archief

    -----------------------------------------------

        • Collectie: Kennemerland
        • Inventarisnummer: 53-002545 M
        • Naam object/subject: Leidsche Trekvaart / Schouwtjesbrug
        • Objectsjaar: 1782
        • Plaatsnaam: Haarlem
        • Straatnaam: Leidsevaart / Pijlslaan / Schouwtjeslaan
        • Trefwoorden: Leidsevaart,trekschuit,trekvaart,Schouwtjesbrug,botenhuis,Bosch en Vaart,buitenplaats,gezicht op Haarlem
        • Inhoudsjaar: 1782
        • Tekenaar: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
        • Vervaardiger: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
        • Memoveld: Gegevens cataloguskaartje: Leidschevaart bij Bosch en Vaart, ziende naar het noorden, met Schouwtjesbrug. Tekst verso in pen: "tussen de eerste en 2d brug na Lyde op d stat te zien 1782 H:Tavenier". Tekst op het botenhuis: "BOS en VAARD". Tekening in O.I.inkt van H.Tavenier, 1782. Afm.: h.16½, br.37 cm. Dia KB aanwezig. Herkomst: onbekend. Identificatienummer: 53-002545 M
        • Techniek: pen in zwart en penseel in grijs
        • Copyright: Noord-Hollands Archief
        • -----------------------------------------------------
    • Collectie: Kennemerland
    • Inventarisnummer: 53-002531 M
    • Naam object/subject: Schouwtje, Het / Schouwtjesbrug
    • Objectsjaar: 1782
    • Plaatsnaam: Haarlem
    • Straatnaam: Leidsevaart / Pijlslaan / Schouwtjeslaan
    • Trefwoorden: herberg,Schouwtjesbrug,buitenplaats
    • Inhoudsjaar: 1782
    • Tekenaar: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
    • Vervaardiger: Tavenier, Hendrik (1734-1807)
    • Memoveld: Gegevens cataloguskaartje: Leidschevaart, ziende naar het noorden, met herberg "Het Schouwtje" en Schouwtjesbrug. Tekening in O.I.inkt van H.Tavenier, 1782. Afm.: h.16½, br.37 cm. Dia KB aanwezig. Negatiefnummer Index Bouwkunst Zeist (KHIU): 8570. Herkomst: onbekend. Identificatienummer: 53-002531 M
    • Techniek: pen in zwart en penseel in grijs
    • Copyright: Noord-Hollands Archief
    • -------------------------------------------------------------------

      • Collectie: Kennemerland
      • Inventarisnummer: 53-002521 K
      • Naam object/subject: Leidsche Trekvaart / Zwanenburg
      • Objectsjaar: 1767
      • Plaatsnaam: Haarlem
      • Straatnaam: Leidsevaart
      • Trefwoorden: buitenplaats,Zwanenburg,gezicht op Haarlem,ijspret,wintergezicht,schaatsen,slee
      • Inhoudsjaar: 1761
      • Tekenaar: Noorde, Cornelis van (1731-1795)
      • Vervaardiger: Noorde, Cornelis van (1731-1795)
      • Memoveld: Gegevens cataloguskaartje: Leidschevaart, bij Zwanenburg, ziende naar het noordoosten. "buiten Haarlem, aan de Leydse Vaart". Aquarel van C.van Noorde, 1767. Afm.: h.15, br.25½ cm. NB. met ijsvermaak. Negatiefnummer Index Bouwkunst Zeist (KHIU): 8567. Dia KB aanwezig. Herkomst: onbekend (geschenk Wilson 1852?). Komt voor in catalogus 1864 nr.466. Identificatienummer: 53-002521 K
      • Techniek: pen in zwart en penseel in kleuren
      • Copyright: Noord-Hollands Archief
      • --------------------

 

EINDE copy uit lightbox

 

lvhalfwegtolhouse

---------------------------------

Amsen foto's o.a. op blz 41,67,84,102,104,138 en 142.
zie mail zo 15-2-2009 19:31sent
niet meer via Picasa op te halen, enkele al toen opgehaald

---------------

 

blz 84 amsen

Tol voor
automobielen 15 ct
motorfietsen 7 ct
vaartiugen 7 ct
Bron : Amsen site in mail 15-2--1-2009 
-----------------

 

Een eeuw geleden werd er nog gezeild in de Leidsevaart.
Hier vaart een vrachtschip bij Voorhout langs de inmiddels verdwenen molen van de Boekhorsterpolder.

Bron : collectie Historische Kring Voorhout, foto J.Braakman.

Je zou nog kunnen aanvullen met:
In de verte de Bartholomeuskerk en rechts boerderij De Knip.
Eigenlijk heet de weg de Leidsevaart en is de naam van het water de Haarlemmertrekvaart. (What's in a name?)
De naam van de polder is Boekhorstpolder.
De foto is van omstreeks 1895. De molen behoorde destijds aan molenaar Leen Kortekaas.
Zij komt al voor op een kaart van Dou in 1746 en de molen is in mei 1938 gesloopt.

------------------

 

 

De Amsterdamse Haarlemmerpoort : knooppunt van trekvaarten in de 17e en 18e eeuw (bron geschie-magaz jan 2006

De Haarlemmerpoort bevond zich zich op het tegenwoordige Haarlemmerplein, aan de westzijde van de stad. Na verschillende stadsuitbreiding was dit de vierde poort met die naam. Het ontwerp was van architect Hendrick de Keyser. Links is het nieuwe bolwerk Westerbeer te zien. Achter de huizen markeren scheepsmasten de haven. Vroom maakte dit schilderij in het jaar waarin de eerste steen van de poort wordt gelegd. In 1618 was de bouw voltooid. De walmolen werd pas later geplaatst. Ook de Haarlemmer Trekvaart links op de voorgrond bestond nog niet. Pas na de aanleg van deze waterweg in 1631-'32 zouden de afgebeelde trekschuiten gaan varen.

Catalogus Oude Meesters 2008 
Het museum beschikt over meer stadsgezichten van Vroom. Het Gezicht op de Haarlemmerpoort is gedateerd 1615, het jaar waarin de bouw van de poort begon. Nadere bestudering leert dat dit geboden uitzicht in dat jaar bij lange na nog niet bestond. De Haarlemmer Trekvaart, links op de voorgrond, werd pas in 1631-’32 aangelegd, waarna de afgebeelde trekschuiten konden gaan varen. Links is het bolwerk Westerbeer te zien met daarop standerdmolen De Beer. Achter de huizen geven scheepsmasten de nabijheid van de haven aan. Het gebouw met torentje op de achtergrond is het huis van Jan Bicker op het Bickerseiland, gebouwd in 1635, vier jaar nadat de Bickers het eiland hadden gekocht. Het schilderij moet stellig tot het late werk van de kunstenaar worden gerekend. ( Norbert Middelkoop )

Full image

na autocorr

Bron : Amsterdams Historisch Museum

 

2 maal trekschuit in Rademaker

http://picasaweb.google.nl/arjen.amsen/ZZZ?authkey=1qfOP77msm0#

 



blz 93 OudeTolhuys_Vernieuwdwilvanelk
Het tolhuis zoals het al 350 jaar aan de trekvaart staat.
Bron : Foto Wil van Elk

blz93tolhuys wilvanelk

zie mail Gerarrdin 080509

blz 89  mailbreedijk
De laatste tolgaarders van de Leidse tol : de familie Ciggaar. Hier op de foto in mei 1945 toen er juist een wagen met voedsel terugkwam van de voedselsdroppings bij de Postbrug.
Bron : foto van Dick Breedijk

 

reg > mail  bron

is een foto uit de krant, Gerard.

maar vraag mij niet waar of wanneer...

Na de opheffing van de tol in 1942 stonden het tolhek en het tolhuis er de laatste decennia vervallen bij. Bron : Foto van Dick Breedijk>>>>>>>>>>>>>>>blz 87

Hieronder al bestaande page !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

De aanleg van de trekvaart                                                  
Ik raad U aan eerst de Inleiding en Verantwoording /  betrouwbaarheid te lezen voordat U een specifieke paragraaf leest.
 

      
                            
Bron : www.leidsevaart.nl
 

[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10][11]
De Trekvaart kende eigenlijk drie namen :
vanaf station Lisse naar het zuiden de Haarlemmer trekvaart,
naar het noorden heette het de Leidsevaart en
bij de Vogelenzang heette het de  Leidse trekvaart.
Wij noemden het vroeger de Leidse vaart.

Over de Haarlemmermeer hadden schippers acht uren nodig om van Leiden naar Haarlem te komen, via de trekvaart was dat de helft. Toch nog een halve werkdag zouden wij zeggen,
maar toen waren de werkdagen wel een stuk langer.


Om de Trekvaart van Leiden naar Haarlem te kunnen aanleggen was het nodig om 425 percelen grond te onteigenen met een oppervlakte van 110 hectare. De onteigening bracht een totale kostenpost met zich mee van iets meer dan 100.000 gulden, Leiden en Haarlem namen ieder ongeveer de helft voor hun rekening.
Er is een grote kans, dat de Schrama’s wei- en bouwland hadden in de buurt van het tracé en tot de ‘’onteigenden’’ behoorden, dat zal hen geen windeieren gelegd hebben. En inderdaad Jan Gerritsz en Claas Gerritsz Schrama verkochten beide een drietal stukken grond welke gelegen waren tussen de Delftweg, de Beeklaan en de Margrietenlaan.

                 

                                    Graven Katwijks kanaal 1804-1805
                               Gewassen pentekening op papier 35,5 x 49 cm
                                              Maker onbekend 
            Herkomst: vanaf 1906 in bezit van
Hoogheemraadschap van Rijnland
                                          http://www.rijnland.net/

Tussen september 1656 en 31 oktober 1657 werd de gigantische klus geklaard en op 1 november voeren de eerste trekschuiten door de nieuwe vaart. De totale kosten voor de aanleg bedroegen circa 423.000 gulden.

            

Bron : archieven van Leiden, Haarlem en Kennemerland en musea, auteur Reg van Dommelen

Totaal moest ongeveer 28 km aangelegd worden, er werd echter wel deels gebruikgemaakt van bestaande vaarten. Het graven werd gedaan door circa 1150 arbeiders, hoofdzakelijk ‘’gastarbeiders’’. Zij kregen één gulden per dag, dat was onvoldoende voor een maaltijd en overnachting in een herberg. Hun onderkomen was dan ook primitief en maaltijden moesten zij zelf bereiden. Het gebrek aan voedsel en hoog drankgebruik leidde tot overlast voor de omwonenden, die werden door de arbeiders onder bedreiging met vuurwapens gedwongen om voedsel te verstrekken. De schout vervaardigde middels een proclamatie een verbod af, de arbeiders mochten zich niet meer naar de woningen van de ingezetenen begeven. Bij overtreding zou men ‘’peyne aen den lijve’’ ondervinden. De Schrama’s zijn misschien ook wel lastiggevallen, bij de boer valt altijd wat te halen, al is het maar een boerenmeid.

 

Zeldzame ansichtkaart uit 1905 van het tolhuis in Heemstede met de tolgaarder, vermoedelijk
L. Pleging, in ambtskostuum voor zijn kantoor. De hele buurt was uitgelopen voor de fotograaf.
F
oto uit de
collectie van Henk van Assema, verkregen via de Historische Vereniging Heemstede Bennebroek.

 

 

 

 

De Leidsevaart ter hoogte van de Zandvoortselaan met links, waar nu het station staat,
het tolhuis van vroeger. Op de voorgrond een zandschip met schipper en op de brug een paardewagen en ook een voetganger. Drie soorten 'vervoersmiddelen' in
één plaatje.
Foto uit circa 1920 verkregen via de
Historische Vereniging Heemstede Bennebroek.

 

[12] De Trekvaart en alle andere sloten vormden een reëel gevaar, vooral omdat bijna niemand kon zwemmen. In een ‘’Publicatie‘’ van ‘’Burgemeester en Assessoren der Gemeente van Sassenheym’’ staat te lezen hoe men met drenkelingen dient te handelen. Men hanteerde toen vreemde methoden om het water uit het lichaam te krijgen zoals ‘’het hangen en schudden bij de beenen en het rollen op eene ton’’. Als de drenkeling modder naar binnen gekregen had moest men ‘’door middel eener afgepunte messenschede in eene der neusgaten gebracht, onder toehouding der andere opening en van de mond, lucht in de longen blazen.’’ De activiteiten blijken zich uit te strekken over alle delen van het lichaam : ‘’Inmiddels blaze men bij verpozing tabaksrook in het fondament (de anale opening), hetzij door eene gewone pijp met eene op den kop aangevoegde messenschede, of door een pijp of messenschede alleen, ofwel door eene daartoe vervaardigde tabaks-klisteerpijp; nadat men alvorens den endeldarm, indien deze met drekstof gevuld mogt zijn, met den vinger, een lepelsteel of spatel behoorlijk en voorzigtiglijk geledigd, ofwel daartoe een klisteer(lavement) van water, olie en zout, of van een aftreksel van tabak, den drenkeling op de regterzijde leggende, gezet hebbe. De al te lange aangehoudene inblazing van tabaksrook kan door opzetting van den buik de ademhaling verhinderen, de wrijvingen aan den onderbuik moeten deze tabaksrook-klisteren telkens vervangen’’.

‘’Men moet met het beurtelings aanwenden dezer middelen niet te schielijk ophouden, alzoo men voorbeelden heeft, dat het bewijs van leven somwijlen niet dan na drie uren tijds bespeurd wordt en het ontsluiten van den aars niet altoos een zeker teeken des doods geweest is’’.

“Wanneer alle moeite tot hiertoe vruchteloos zijn mogt, plaatse men de drenkeling in een gewarmd bed; koestere denzelven met de natuurlijke warmte van een naakt bijliggend persoon die de wrijvingen onder de dekens voortzet.’’ de ’s Gravenmades konden vast niet zwemmen of ze deden alsof ze niet konden zwemmen. 

Meer informatie over het vervoer over water in >>>>> Vervoer over water

Naar boven


[1] Bron : Holland Historisch Tijdschrift 2005-4

[2] Bron : De Duin- en Bollenstreek in caert gebracht, J.J.J.M. Beenakker

[3] Bron : 750 jaar kerk in Hillegom, J.J.J.M. Beenakker

[4] Bron : Lisse op de grens van droog en nat, J.J.J.M. Beenakker

[5] Bron : Hillegomse Geschiedenissen, A.M. Hulkenberg

[6] Bron : ‘t Vermaaklijk Hillegom, A.M. Hulkenberg

[7] Bron : Heemstede in de historie, Leven, werken, handel en koehandel in de woonplaats van Emece, mr. JW Groesbeek

[8] Bron : Kerken in 800 jaar Lisse, Ed Olivier

[9] Bron : De Duin- en Bollenstreek in caert gebracht, J.J.J.M. Beenakker

[10] Bron : Lisse op de grens van droog en nat, J.J.J.M. Beenakker

[11] Bron : Reg van Dommelen, http://www.leidsevaart.nl/auteur.htm

[12] Bron : ’t Seer Heerlijk Sassenheim en Voorhout, A.M. Hulkenberg


Naar boven
                                                     Bezoekersteller
                                                     (sinds 9-4-2007) Hit Counter
                                                     (Startdatum site 11-2-2007)


 


 

 

 

 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 02/10/11